Uczyć się z historii — doświadczenia totalitaryzmów XX wieku

Platforma publikacji projektów edukacyjnych poświęconych historii Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka

Przejdź do nawigacji
Zagadnienie

Prawa człowieka i tolerancja

Projekty

""
Projekt

„Lojalni sąsiedzi czy wrogowie?” Inowrocławscy Niemcy w przededniu II wojny światowej

autor Paulina Tomczykowska i Krystian Chołaszczyński 

Projekt został przygotowany w ramach szóstej edycji konkursu „Historia Bliska” Fundacji im. Batorego oraz Ośrodka Karta, zatytułowanej:Obcy wśród swoich — doświadczenie XX wieku. [2001/2002] Dwoje uczniów inowrocławskiego liceum zainteresowało się historią mniejszości niemieckiej zamieszkującej przedwojenny Inowrocław. W oparciu o bogaty materiał źródłowy (dokumenty i świadectwa, do zebrania których zaangażowali także koleżanki i kolegów ze szkoły) autorzy prześledzili, jak kształtowały się w ich rodzinnym mieście wzajemne relacje pomiędzy Polakami i Niemcami tuż przed i tuż po wybuchu II wojny. Pokazali wiele przykładów zachowań odbiegających od stereotypów, próbowali też wniknąć w istotę mechanizmów, które uczyniły z dotychczasowych sąsiadów śmiertelnych wrogów, doprowadzając — po obu stronach — do wielu niewinnych ofiar.

Eleanor Roosevelt z Powszechną deklaracją praw człowieka
Projekt

„Sąsiedzi: obcy czy przyjaciele?

autor Cäcilia Sorger, Kristina Pokorná 

Na terenie pogranicza Bawarii i Republiki Czeskiej na wspólne relacje między mieszkającymi w sąsiedztwie Niemcami i Czechami nadal wplywa dramatyczna przeszłość. Pamięć o drugiej wojnie światowej i następujących po niej wypędzeniach ludności niemieckiej z terytorium Czech oraz doświadczenie Żelaznej Kurtyny tworzy stereotypy, które do tej pory funkcjonują w społeczeństwie.

Projekt pochodzi z niemieckiej strony partnerskiej „Lernen aus der Geschichte”.

""
Projekt

Żywa Biblioteka – Nie oceniaj książki po okładce

autor autorzy pierwowzoru – grupa młodych ludzi skupiona wokół organizacji Stop the Violence, we Wrocławiu grupa młodych ludzi skupiona wokół Domu Spotkań im. Angelusa Silesiusa i Mediateki Grupa wiekowa: grupa mieszana 

Żywa Biblioteka jest metodą edukacji o Prawach Człowieka wykorzystywaną w 45 krajach świata do przeciwdziałania dyskryminacji i wykluczeniu społecznemu. Skuteczność tej metody polega na bezpośrednim spotkaniu z przedstawicielami dyskryminowanych grup podczas rozmowy. Projekt ma charakter otwartego wydarzenia zorganizowanego w formie biblioteki. Odwiedzający Żywą Bibliotekę mają możliwość porozmawiania z dowolnie wybraną „książką” – osobą reprezentującą grupę, z którą związane są pewne stereotypy, która jest nieakceptowana lub wykluczana ze społeczeństwa.

""
Projekt

„Rzetelne dziennikarstwo – walka ze stereotypami i uprzedzeniami”

autor Zuzanna Krzysztofik, Hugo-Alexander Frohn 

Młodzież z Niemiec, Polski i Ukrainy zajęła się aktualnymi debatami prasowymi na temat związanych z II wojną światową wypędzeń i przymusowych przesiedleń. Jako główny „produkt” projektu powstała trójjęzyczna gazeta z napisanymi przez uczestników komentarzami do wybranych artykułów.

Projekt

Prawa człowieka zaczynają się od praw dzieci

autor Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży, Elżbieta Pasternak 

Projekt realizowany był w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu latach 2010-2012 i stanowił próbę połączenia nauczania o prawach człowieka i na ich rzecz z edukacją o narodowym socjalizmie i Holokauście. Projekt realizowany był w szczególnym kontekście historycznym. Nasz Dom znajduje się bowiem pomiędzy Starym Miastem, a byłym obozem koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau. To symboliczne umiejscowienie znajduje swoje odzwierciedlenie w misji naszego Domu, która opiera się na edukacji historycznej i obywatelskiej – przede wszystkim młodzieży – w duchu wartości wynikających z historii i symboliki Auschwitz, przede wszystkim poszanowania praw człowieka.

Projekt

„It is black or white – my i świat wokół nas” – warsztaty antydyskryminacyjne

autor Grupa edukacyjna „Mifgash”: Katarzyna Odrzywołek, Ewa Dyngosz, Magdalena Kolarska, Marta Kocańda 

Warsztaty antydyskryminacyjne „It is black or white – my i świat wokół nas” są elementem programu edukacyjnego Grupy Mifgash. Zajęcia przeznaczone są dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, w szczególności licealistów, ale również uczniów techników i szkół zawodowych, a nawet studentów kierunków humanistycznych. Warsztaty zawierają elementy scenariusza Relacje „mniejszość- większość” z podręcznika Historia a prawa człowieka Fundacji Ośrodka KARTA. Bazują także na koncepcie szwajcarskiego pedagoga Johann’a Pestalozzi’ego „head, heart and hand” – „głowa, serce, ręce”, odnoszącym się do wiedzy, empatii oraz działania.

Projekt

Nieznani bohaterowie i bohaterki / Unsung heroes – historia w edukacji dla tolerancji

autor Marzanna Pogorzelska 

Projekt w modelowy sposób łączy historię i współczesność, a spoiwem pomiędzy tymi wymiarami są właśnie prawa człowieka. Został on zapoczątkowany w amerykańskim centrum edukacyjnym the Lowell Milken Center. W Kędzierzynie-Koźlu projekt realizowała szkolna grupa Amnesty International, dlatego prawa człowieka były nieodłączną częścią tego projektu, realizowanego w kontekście przeciwdziałania antysemityzmowi i nietolerancji wobec Romów. Prawa człowieka były komponentem „horyzontalnym” w działaniach projektowych.

""
Projekt

Prawa człowieka a przestrzeń miejska Krakowa

autor Kinga Anna Gajda, Katarzyna Suszkiewicz 

W ramach projektu w przestrzeni miejskiej Krakowa – na przykładach wybranych praw człowieka – omawiano kulturową koncepcję praw człowieka oraz relacje między prawami człowieka a historią lokalną, narodową i międzynarodową. Autorki warsztatu podkreślały złożoność problematyki praw człowieka i ukazywały, iż charakter praw człowieka często pozostaje jednak podporządkowywany rozmaitym interpretacjom i podejściom zależnym od kultury.

Powiązane zagadnienia

Prawa człowieka i tolerancja
Figura człowieka na tle Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka
Projekt

Prawa człowieka i historia dla uczniów ośrodków wychowawczych

autor dr Kinga Anna Gajda 

Kiedy porusza się prawa oskarżonych i skazanych podkreśla się przede wszystkim aspekt prawa do rzetelnego i sprawiedliwego procesu (np. Monika Lipka w podręczniku „Historia a prawa człowieka”). Lipka w krótkim wstępie do scenariuszy zajęć, które wykorzystałam podczas ostatnich warsztatów z pensjonariuszami ośrodka wychowawczego, słusznie zauważa, iż „uniwersalny charakter praw człowieka jest często podważany przez rządzących, a ich interpretacja pozostaje zależna od wyznawanej filozofii” (s. 107). Podczas zajęć z wychowankami ośrodków wychowawczych powinna być poruszana jednak nie tylko kwestia sprawiedliwego procesu, ale przede wszystkim – praw człowieka przysługujących więźniom po wyjściu z więzienia oraz różnych praw więźniów w różnych kulturach.

""
Projekt

Metropolitanka a historia i prawa kobiet

autor Instytut Kultury Miejskiej 

„Metropolitanka” to realizowany na Pomorzu od 2012 r. przez społeczną grupę działającą przy Instytucie Kultury Miejskiej projekt herstoryczny (z ang. “her story” – „jej historia”, w przeciwieństwie do “history” – „jego historia”) informujący o roli kobiet w historii, często pomijanej w akademickich, szkolnych oraz codziennych rozmowach. Na podstawie zebranych informacji powstał szlak pokazujący udział kobiet w narodzinach ruchu społeczno-politycznego „Solidarność” i strajkach w dawnej Stoczni Gdańskiej.