Uczyć się z historii — doświadczenia totalitaryzmów XX wieku

Platforma publikacji projektów edukacyjnych poświęconych historii Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka

Przejdź do nawigacji
Projekt

Międzynarodowy „work camp” w Starym Samborze

autor
Fundacja Edukacji Europejskiej, Fundacja Cultura Mentis (partner)
opiekun
Fundacja Edukacji Europejskiej, Fundacja Cultura Mentis (partner)
lokalizacja
Stary Sambor

Opis projektu

Przygotowania do projektu

Dla uczestników projektu zorganizowane zostały specjalne warsztaty historyczne i kulturowe, prowadzone przez historyków z Polski, Niemiec i Ukrainy. Młodzi ludzie poznawali historię Starego Sambora i Ukrainy oraz problem przesiedleń w okresie II wojny światowej. Ważnym elementem przygotowania się do zbierania relacji było poznanie metodologii oral history.

 

Każdy z trzech historyków prowadzących wykłady uczestniczył w warsztatach prowadzonych przez pozostałych dwóch, aby móc uzupełniać przekazywane treści i wyjaśniać wątpliwości w kontekście języka i wyobrażeń charakterystycznych dla własnego narodu. Pozwoliło to na zminimalizowanie nieporozumień przy definiowaniu pojęć i interpretowaniu faktów z przeszłości. Historycy starali się przekazać uczestnikom projektu konieczność poszanowania wizji historii, jaką posiadają inne narody, uczulając ich jednak na wszelkiego rodzaju stereotypy, uproszczenia i przekłamania.

 

Istotnym elementem warsztatów było wprowadzenie w życie codzienne i mentalność mieszkańców Starego Sambora. Zajęcia miały zapobiec nieprzyjemnościom i trudnościom związanych z nieznajomością zwyczajów religijnych i kulturowych rodzin, wśród których przez kilka dni mieli mieszkać uczestnicy projektu.

 

Realizacja projektu

Trwające od 2 do 31 sierpnia 2007 roku prace przebiegały dwutorowo.

Na wstępie młodzież pod kierunkiem konserwatora zabytków zajęła się restauracją nagrobków na wielowyznaniowym cmentarzu w Starym Samborze. Ich wspólna praca miała stać się hołdem dla tych mieszkańców miasteczka, których groby zostały opuszczone przez wysiedlanych i pozostawione bez opieki niszczały.

 

Jednak najważniejszą częścią projektu było zbieranie historii przesiedlanych. Wolontariusze przeprowadzali wywiady z mieszkańcami miasta pamiętającymi wojnę i doświadczenie niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu. Rozmawiano również z osobami, które dopiero po wojnie osiedliły się w Starym Samborze. Osoby przeprowadzające wywiady przebywały kilka dni w domach swoich rozmówców, uczestnicząc w codziennym życiu ich rodzin. Pozwoliło to na zdobycie większego zaufania i tym samym na bardziej otwarte i szczere rozmowy podczas wywiadu.

 

Projekt zakończył się prezentacją zebranych materiałów na rynku miasta. Do końca września w kilku miastach Polski i Niemiec planowane jest zorganizowanie wystaw fotografii wykonanych podczas realizacji projektu.

 

Zakończenie projektu

24 sierpnia z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy odbyła się wystawa fotografii dokumentujących pracę wolontariuszy na lokalnym cmentarzu. Wyświetlono również film opisujący działania podejmowane w ramach projektu.

 

Zebrane w sierpniu materiały publikowane są na specjalnie przygotowanej stronie internetowej http://www.ech.net.pl/. Przygotowywana są równie specjalne płyty DVD oraz drukowane wydawnictwo.

 

Projekt dotowany jest w ramach programu „Wolontariat dla Europejskiego Dziedzictwa Kulturowego”, prowadzonego przez niemiecką Fundację Pamięć, Odpowiedzialność, Przyszłość oraz Fundację Batorego.