Uczyć się z historii — doświadczenia totalitaryzmów XX wieku

Uniwersytet Warszawski wraz z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego realizują projekt Nauka Sprawdza, będący szeroką i systemową odpowiedzią na szerzenie dezinformacji w społeczeństwie.

Więcej na temat tego 3-letniego projektu znajduje się na stronie UW.

W ramach tego projektu powstało Vademecum, z którym polecamy się zapoznać wszystkim zainteresowanym tematyką.

Ideą vademecum jest wprowadzenie czytelnika w problematykę zagrożeń związanych z manipulacją informacją. Począwszy od zaznajomienia go z podstawowymi pojęciami, po zrozumienie bardziej skomplikowanych zjawisk i technik dezinformacji. Autorzy skupili się przede wszystkim na aspekcie logicznym – wyjaśnieniu technik manipulacji. Celem jest zrozumienie systemowych skutków dezinformacji i przełożenie tej wiedzy na praktyczne umiejętności, takie jak samodzielna weryfikacja informacji, zauważanie sygnałów ostrzegawczych, czy bardziej miękkie, jak rozwinięcie intuicji, świadomości i krytycznego myślenia.

1. Problem (Definicje i rodzaje, Cele dezinformacji, Skutki dezinformacji, Media społecznościowe, Reklamy cyfrowe, Socjotechniki i perswazja, Dezinformacja klimatyczna, Digital Transnational Repression, Kiedy zachować czujność?)

2. Trendy (LLM jako źródło informacji, Rozwój AI, LLM Grooming, Pozycja platform cyfrowych)

3. Rozwiązania (Co ja mogę zrobić?, Co robią inni?, Każdy jest ważny)

4. Metody (Model SIFT, Weryfikacja w 6 krokach, Wykrywanie Deepfake, Instytucje publiczne)

5. Narzędzia (Weryfikacja obrazów, Fact-checking, Wykrywacze Deepfake, Podstawy OSINT, DISARM)

6. Studium (Kampania Doppelgänger, Operacja Overload, Sieć Pravda, Storm-1516, Sprawdź newsa samodzielnie)

Poza tym na stronie projektu można znaleźć linki do:

• podcastu o fake newsach
• wideokastu
• webinara pt. Czym jest, a czym nie jest dezinformacja?
• konkursu Fake Busters dla studentów na tropie dezinformacji

Najważniejsze działania w ramach projektu pt. Nauka sprawdza:
– obnażenie i wytłumaczenie mechanizmów działania i powstawania fake newsów w sposób zorganizowany oraz niezależny;
– monitoring sieci i mediów;
– dementowanie i wyjaśnianie zjawisk, które wykorzystywane są do manipulacji w przestrzeni publicznej, za pośrednictwem własnych mediów społecznościowych oraz we współpracy z influencerami;
– współpraca z najważniejszymi organizacjami zajmującymi się dezinformacją;
– opracowanie narzędzi do rozpoznawania fałszywego przekazu i udostępnienie ich na stronie internetowej projektu;
– realizacja trzech edycji konkursu dla studentów i doktorantów –„FakeBusters”;
– organizacja kursu on-line w formie cyklu webinarów dotyczących dezinformacji naukowej;
– udostępnienie kompendium wiedzy i manuala zawierających wskazówki, jak identyfikować fałszywe informacje;
– konsolidacja złożonej z naukowców, influencerów i studentów społeczności, zaangażowanej w walkę z problemem fałszywego przekazu;
– organizacja trzydniowego przeglądu filmów poświęconych nauce;
– organizacja Tygodnia Noblowskiego UW – sześciodniowego wydarzenia popularyzującego osiągnięcia naukowe oraz debaty online.

Źródło.