Uczyć się z historii — doświadczenia totalitaryzmów XX wieku

Platforma publikacji projektów edukacyjnych poświęconych historii Polski i jej sąsiadów w XX wieku oraz prawom człowieka

Przejdź do nawigacji
Zagadnienie

Deportacje wysiedlenia migracje

Projekty

Sokółka, woj. białostockie, jarmark rok 1975
Projekt

„O Polszcze zabudźcie na wsiegda”

autor Natalia Złotorzyńska, Urszula Siergiej 

Projekt powstał jako praca konkursowa w ramach VII edycji 2002-2003 konkursu Ośrodka KARTA i Fundacji Batorego zatytułowanej „Migracja, awans, degradacja społeczna 1914–1989”. Uczennice szukały w swojej miejscowości osób, których wojenne doświadczenie wiązało się z tematem migracji. Spotkały się z trzema osobami, nagrały z nimi wywiady, zebrały dokumenty i opracowały relacje, ocalając w ten sposób od zapomnienia fragment historii mało znanej i przez lata skazanej na zapomnienie.

Powiązane zagadnienia

Deportacje wysiedlenia migracje
Zdjęcie Rahel Zoberman ze znajomymi. Zamość
Projekt

„…obeschły łzy… trzeba nadal żyć”

autor Jolanta Piotrowska 

Uczniowie z gimnazjum w Tomaszowie Lubelskim poznają wojenną historię najbliższych okolic swojego zamieszkania. Czytają wspomnienia, odwiedzają miejsca związane z tragiczną przeszłością i rozmawiają ze świadkiem tamtych zdarzeń, gromadzą dokumentację fotograficzną. Następnie przygotowują młodzieżową sesję naukową oraz inscenizację teatralną, do której inspirację stanowił los zamordowanych Żydów z miejscowości Źwiartów i Siemnice. Projekt otrzymał pierwszą nagrodę w konkursie zorganizowanym w 2005 roku przez Ośrodek KARTA i Fundację PZU, poświęconym projektom szkolnym dotyczącym losów Zamojszczyzny w latach II wojny.

Żydowskie dzieci, Polska 1940
Projekt

Losy dzieci wojny. Z dziejów Grabowca

autor Waldemar Greniuk 

Projekt powstał w ramach konkursu ogłoszonego w 2005 roku przez Ośrodek KARTA i Fundację PZU, pt. „Wojna: okupacje, opór, ludobójstwo, wysiedlenia — na Zamojszczyźnie” (III nagroda). Młodzież zbierała wspomnienia, dokumenty, zdjęcia i pamiątki rodzinne z okresu II wojny światowej. Na podstawie zebranych materiałów przygotowana została kronika oraz prezentacja multimedialna – zawierająca między innymi fragmenty wspomnień osób wysiedlonych.

Wysiedlenie Polaków z Wielkopolski w 1939 roku.
Projekt

Spotkania Lipsk – Marcinowice

autor Karoline Gil 

W ramach projektu polscy i niemieccy uczniowie przeprowadzili wywiady z ludźmi, którzy po zakończeniu II wojny zostali przesiedleni z regionów, w których się urodzili (Dolny Śląsk i Kresy Wschodnie). Spotkania zostały nagrane i w ten sposób powstała dokumentacja osobistych wspomnień świadków historii. Uczniowie wymieniali się swoimi doświadczeniami i prezentowali swoje filmy.

British Victory Parade in Berlin: British troops march down the Charlottenburg Chaussee, Berlin
Projekt

Koniec wojny i okres powojenny w Kołobrzegu i Berlinie — porównywanie doświadczeń

autor Andrea Rudorff, Ulrike Huhn 

Od września 2004 do maja 2005 roku młodzi ludzie z liceum im. Henryka Sienkiewicza w Kołobrzegu i gimnazjum im. Róży Luksemburg w Berlinie-Pankow, podzieleni na trzy międzynarodowe grypy, realizowali historyczne śledztwa dotyczące zmian, jakie nastąpiły w ich miastach po okresie wojny. W ramach projektu dyskutowano również na temat relacji polsko-niemieckich po 1945 roku. Inicjatywę podsumowała przygotowana przez młodzież dwujęzyczna prezentacja, w której przedstawiono historię i współczesność obu miast.
Opis projektu pochodzi ze strony partnerskiej „Lernen aus der Geschichte”.

Projekt

„Był to kondukt samych starszych kobiet i dzieci…” Exodus ludności z popowstańczej Warszawy

autor Anna Kempa, Nina Mierowska, Anna Tustanowska 

Projekt powstał w ramach IX edycji konkursu edycji Fundacji im. Stefana Batorego oraz Ośrodka Karta poświęconego historii bliskiej [2004-2005] — zatytułowanej „Codzienność w czasie przełomu 1944–45”. Uczniowie warszawskiego liceum przyglądali się życiu codziennemu widzianemu z perspektywy przymusowej migracji, której zostali poddani mieszkańcy Warszawy jesienią 1944 po upadku powstania. Spotkali się z osobami, które przeżyły tamte wydarzenia. Z ich opowieści wyłania się obraz zagłady i odrodzenia zniszczonego miasta.

Projekt

„Wysiedlenie Skierbieszowa”. Realizacja hitlerowskiego Generalnego Planu Wschodniego. Martyrologia Zamojszczyzny

autor Marcin Bartoń 

Projekt powstał w 1998 roku w ramach ogłoszonej przez Fundację im. Batorego i Ośrodek Karta kolejnej edycji konkursu „Historia Bliska”, zatytułowanej: Najważniejsze wydarzenie w dziejach mojej społeczności. Świadkowie i świadectwa. Autor projektu — Marcin Bartoń — odtworzył, na podstawie relacji ocalałych świadków, wydarzenia z listopada 1942 roku, kiedy to Niemcy dokonali wysiedlenia jego rodzinnej miejscowości — Skierbieszowa. Uzasadniając swój wybór, napisał: „Historię miejscowości kreśli się losami jej mieszkańców, a to, co opisałem, czyli wojna i wysiedlenie, bezpośrednio dotknęły każdego z ówczesnych mieszkańców mojej miejscowości do tego stopnia, że w przyszłości, nawet najbardziej odległej, wydarzenia z listopada 1942 roku stanowić będą niewątpliwie najważniejszy epizod z całych dziejów Skierbieszowa”.