Uczyć się z historii — doświadczenia totalitaryzmów XX wieku

Projekt „AUSCHWITZ. Memento – multimedialne archiwum” został zrealizowany przez Chrześcijańskie Stowarzyszenie Rodzin Oświęcimskich w dwóch etapach – pierwszym w 2005 i drugim – w 2006 roku.

Przypomnienie losów uczniów Gimnazjum Towarzystwa „Przyjaciół Wiedzy” w Radomiu to sposób na upamiętnienie historii żydowskiej społeczności w tym mieście. Przedwojenne gimnazjum znajdowało się kilkanaście metrów od VI LO, którego nauczyciele i uczniowie postanowili przywrócić pamięć o nieistniejącej już szkole.

Dzięki zorganizowanemu przez Stowarzyszenie Wspólnota Kulturowa „Borussia” projektowi młodzi mieszkańcy Olsztyna mogą poznać historię mieszkających w tym mieście przed wojną Żydów. Projekt pozwala młodzieży doświadczyć zmian, jakie zaszły w wielokulturowym charakterze miasta przez tragedię Holocaustu.

Gdy w 1998 roku Fundacja im. Batorego oraz Ośrodek Karta ogłosiły kolejną edycję konkursu dla uczniów w ramach programu „Historia Bliska”, tym razem pod tytułem: Najważniejsze wydarzenie w dziejach mojej społeczności. Świadkowie i świadectwa, cztery zainteresowane historią siedemnastolatki nie mały wątpliwości, jaki moment z przeszłości swojego miasta wybrać. Bez wahania zdecydowały się na odtworzenie historii najtragiczniejszego zdarzenia w dziejach Białegostoku — zagłady tamtejszego getta. Pomimo trudności dotarły do dwóch ocalałych świadków, spisały ich relacje, wraz z jednym z nich odbyły także wędrówkę po terenach dawnego getta — śladami pamięci, śladami tragedii.

Projekt „Polin Webfusion” (realizowany w 2008 pod nazwą „36 Sprawiedliwych”) jest skierowany do młodzieży z Polski i Izraela. Składa się z 2 etapów. W pierwszym młodzież w obu krajach spotyka się ze świadkami historii – Sprawiedliwymi Wśród Narodów Świata (w Polsce) oraz Ocalonymi z Zagłady (w Izraelu) i tworzy o tych ludziach, historiach i spotkaniach blogi internetowe. W drugim etapie autorzy najlepszych blogów biorą udział w wymianie szkolnej między Polską a Izraelem, podczas której poznają nawzajem siebie i swoje kraje. Projekt jest częścią programu Polsko-Izraelskich Spotkań Młodzieży, organizowanego przez Centrum Edukacyjne Muzeum Historii Żydów Polskich.

1 marca 2025 rozpoczął się dwuletni projekt pt. Edukacja przeciwko antysemityzmowi. Uczyć się z przeszłości, aby zrozumieć współczesne wyzwania. Multimedialny zestaw edukacyjny, w ramach europejskiego programu „Obywatele, równość, prawa i wartości” (Citizens, Equality, Rights and Values, CERV). Projekt „Educational Toolkit” powstał z głębokiego przekonania o potrzebie wzbogacenia polskiego systemu edukacji, dotyczącej historii II wojny światowej, […]

Nauczyciele, którzy wyrażą zainteresowanie, otrzymają propozycje scenariuszy zajęć na podstawie opublikowanych nagrań – do wykorzystania (według własnych modyfikacji) do przeprowadzenia lekcji (online lub realnych – w zależności od sytuacji szkoły) oraz egzemplarze omawianych książek (papierowych lub e-booków) do szkolnych bibliotek.Po odbyciu lekcji młodzież będzie mogła uczestniczyć w publicznych spotkaniach online live (trzy spotkania, kontynuujące tematy podjęte w nagraniach audiowizualnych i podczas lekcji) – dyskusji z pisarzami, reportażystami i reżyserami wykorzystującymi w swojej twórczości źródła historyczne, znającymi i ceniącymi metodę KARTYZarówno cykl czytań performatywnych, jak i nagrania spotkań młodzieży z ekspertami – na stałe zostaną umieszczone na kanale Youtube KARTY i będą promowanymi materiałami, gotowymi do wykorzystania w dowolnym momencie przez nauczycieli, młodzież oraz wszystkich zainteresowanych przedstawionymi tematami i publikacjami.

Przedstawiamy jedną z koncepcji filmu interaktywnego, która powstała w ramach FilmHack czyli Filmowego Hackathonu Historycznego w maju-czerwcu 2020. Więcej na temat hackathonu można przeczytać tutaj. Koncepcję tę stworzył Zespół Game of docs, który tworzą: Rafał Borowy (odpowiedzialny za grafikę, prototyp), Leszek Nurzyński (archiwa, scenariusz, badania UX) oraz Krzysztof Wargenau (archiwa, scenariusz, prototyp, badania UX). Wprowadzenie: […]

Przedstawiamy jedną z koncepcji filmu interaktywnego, która powstała w ramach FilmHack czyli Filmowego Hackathonu Historycznego w maju-czerwcu 2020. Więcej na temat hackathonu można przeczytać tutaj. Koncepcję tę stworzył Zespół Cewet Tow, który tworzą: Ewa Jarosz (odpowiedzialna za scenariusz, koncepcja wizualna, drzewo decyzji), Jacek Kadaj (koncepcja wizualna + interaktywna, wykonanie makiety), Iga Łapińska (scenariusz, koncepcja wizualna) […]

Zacznijmy od początku, czyli chyba od nas: czworga ludzi, którzy mądrą decyzją organizatorek FilmHacku stali się zespołem. Nina, Ewa, Iga i Jacek – trochę na wyrost nazwaliśmy się Cewet Tow, co po hebrajsku znaczy „dobra drużyna”. Choć, prawdę mówiąc, wcale nie byliśmy pewni, czy w warunkach hackathonowej gorączki i przymusowego pandemicznego oddzielenia zdołamy naprawdę stać się drużyną – a co dopiero dobrą. W końcu prawie się nie znaliśmy: Jacek i Nina zgłosili się do konkursu niezależnie, Ewa i Iga – razem. Ośrodek Karta dobrał cztery osoby na zasadzie dopełniania kompetencji i tak się zaczęło.

Zespół Przejdź-do-historii podzielił się z nami kilkoma refleksjami i wizualizacjami ich pracy w ramach FilmHack – Filmowego Hackathonu Historycznego, przeprowadzonego przez Ośrodek KARTA w maju-czerwcu 2020. Szczegółowy opis hackathonu można przeczytać tutaj. Oto one: Tu zespół „Przejdź do historii”. Poznaliśmy się dzięki hackathonowi i od połowy maja do końca czerwca 2020 razem opracowywaliśmy strukturę naszego […]

Przedstawiamy jedną z koncepcji filmu interaktywnego, która powstała w ramach FilmHack czyli Filmowego Hackathonu Historycznego w maju-czerwcu 2020. Więcej na temat hackathonu można przeczytać tutaj. Koncepcję tę stworzył Zespół Przejdź-do-historii, który tworzą: Michał Szymański (odpowiedzialny za scenariusz, reżyseria), Miguel Nieto (scenariusz, operator kamery), Krzysztof Jastrząb (scenariusz, udźwiękowienie) oraz Angelika Cebula (scenariusz, UX). Wprowadzenie: Film interaktywny […]

Projekt „Przywróćmy pamięć – śladami społeczności żydowskiej w mojej miejscowości”, to projekt o charakterze edukacyjnym, skierowany do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Główną jego część stanowiła prezentacja wystawy poświęconej historii i kulturze Żydów pt. „Żydzi w Polsce. Swoi czy obcy?”, która gościła w zainteresowanych szkołach i Domach Kultury i stanowiła dla środowiska lokalnego pretekst oraz inspirację do podjęcia różnorodnych działań edukacyjnych i kulturalnych na rzecz przywracania pamięci o jej dawnych żydowskich mieszkańcach.

Celem „Szkoły Dialogu” jest poszerzanie wiedzy młodzieży na temat wielowiekowej obecności Żydów w Polsce poprzez samodzielne odkrywanie i upamiętnianie historii przedwojennej społeczności żydowskiej w miejscu, w którym żyją. Zajęcia kierowane są do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych i składają się z czterech spotkań oraz przygotowywania przez uczniów wycieczki po żydowskich zabytkach danej miejscowości.

Realizowany od marca do grudnia 2007 roku projekt historyczny „Szlak Dziedzictwa Żydowskiego w Białymstoku” to inicjatywa uświadamiająca stratę, jaka stała się w obliczu Holocaustu udziałem Białegostoku. We współczesnym 300-tysięcznym mieście wielokulturowa spuścizna jest bardziej hasłem marketingowym niż rzeczywiście odczuwanym elementem społecznej świadomości. Postanowiono to zmienić.

Uczniowie niemieckiej szkoły średniej [„Hauptschule”] im. Anny Frank w Bonn uporządkowali żydowski cmentarz w Schwarzrheindorfie, dzielnicy Bonn. Razem z nauczycielami szukali śladów żydowskich rodzin w regionie, interesując się ogólnie judaizmem i prześladowaniem Żydów w okresie narodowego socjalizmu. W tym celu rozmawiali z ekspertami i prowadzili poszukiwania w bońskim archiwum miejskim. Rezultaty zaprezentowali na wystawie.
Opis projektu pochodzi z partnerskiej strony „Lernen aus der Geschichte”