Uczyć się z historii — doświadczenia totalitaryzmów XX wieku

KONKURS „ZBIOROWY PORTRET STULECIA” 2025/2026

Fundacja Ośrodka KARTA, ogłasza badawczo-kreacyjny konkurs historyczny skierowany do młodzieży z okazji zbliżającej się 100. rocznicy powstania „Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych”.

UWAGA: Wycieczka do USA – nagrodą główną!

Ten monumentalny dokument, ponad 30 tysięcy stron – umieszczony na portalu Polska1926.pl – czeka na ponowne odkrycie, a sygnatariusze – na poznanie!

DLA KOGO?
Konkurs skierowany jest do młodzieży w wieku 13–19 lat (szkoły ponadpodstawowe i najstarsze klasy szkół podstawowych). Prace realizowane zespołowo (3–5 osób) pod opieką tutorską (nauczyciela/nauczycielki, bibliotekarza/bibliotekarki, animatora/ki kultury itp.).

NA CZYM POLEGA WYZWANIE?
Badanie: znalezienie źródeł i zrekonstruowanie osobistych i zawodowych losów pojedynczych osób lub grup (rodziny, klasy szkolnej, mieszkańców miejscowości), których podpisy znajdują się na kartach „Deklaracji”.
Lokalność: odnalezienie sygnatariuszy związanych z regionem, szkołą lub rodziną – lokalnych a często nieznanych bohaterów.
Kreacja: opowiedzenie ich historii w atrakcyjnej i nowoczesnej, dowolnie wybranej formie (film, podcast, wirtualna wystawa, komiks, StoryMap, zin i inne).
UWAGA: Dopuszczamy użycie narzędzi sztucznej inteligencji (AI) w pracy badawczej i twórczej, ponieważ uznajemy ją za naturalny etap rozwoju technologicznego, który może wzbogacić możliwości ekspresji naukowej i artystycznej. Stawiamy jednak granice w traktowaniu źródeł historycznych, wymagamy transparentności i przestrzegania zasad etyki. (Należy w Metryczce Pracy zawrzeć Raport z użycia AI, precyzyjnie opisujący użyte narzędzia i promptowanie.)

Efekty pracy powinny być po konkursie wprowadzone do lokalnej przestrzeni społecznej i stanowić dla niej wartość dodaną.

TERMINARZ KONKURSOWY:

Ogłoszenie konkursu: 12 grudnia 2025
Termin nadsyłania prac (online): do 5 maja 2026 roku [UWAGA – ZMIANA!]

Finał i Gala: 22 czerwca 2026 (dwudniowy program edukacyjny w Warszawie dla 5 Zespołów).
Autorzy najlepszej pracy wraz z opiekunem pojadą do Waszyngtonu, aby m.in. zobaczyć w Bibliotece Kongresu oryginał „Deklaracji”.

REGULAMIN I MATERIAŁY POMOCNICZE

Kluczowe dokumenty konkursowe są dostępne poniżej:

1. REGULAMIN KONKURSU „Zbiorowy portret stulecia” (PDF)
   ◦ Zawiera szczegółowe zasady organizacyjne, wymogi formalne dotyczące pracy i sposobu jej przesyłania, kryteria oceny oraz zasady dotyczące praw autorskich i publikacji pracy oraz materiałów źródłowych na portalu Polska1926.pl)
2. METRYCZKA PRACY (Excel do wypełnienia/pobrania)
   Alternatywnie Metryczka pracy – EDYTOWALNY PDF
   ◦ Obowiązkowy kwestionariusz dołączany do pracy, zawierający dane Zespołu, streszczenie pracy, spis wykorzystywanych źródeł oraz RAPORT UŻYCIA NARZĘDZI AI.
3. INSTRUKCJA KONKURSOWA (Flipbook)
   Alternatywnie Instrukcja konkursowa jako PDF do pobrania
   ◦ Praktyczny przewodnik merytoryczny i metodyczny: jak prowadzić „śledztwo historyczne”, jak weryfikować relacje świadków oraz jakie są rekomendowane zastosowania nowoczesnych narzędzi AI w pracy historyka.
4. INERAKTYWNY PRZEWODNIK PO PORTALU Polska1926.pl (Flipbook)

Czekamy na prace! Do zobaczenia na Finale!

Zespół Działu Edukacji Fundacji Ośrodka KARTA

Organizator Konkursu: Fundacja Ośrodka KARTA

Fundator: Polsko–Amerykańska Fundacja Wolności w ramach programu „Szkoła Ucząca Się”